ज्योतिषतत्वांची अनुभूती

|| श्री स्वामी समर्थ||

लोकहो,


गेले दोन आठवडे कार्यबाहुल्ल्यामुळे ब्लॉगावर काही लेखन झाले नाही. नेहमीप्रमाणे अनेक जातकांचे आणि वाचकांचे फोन, ईमेल, गुगल निरोपकावर आणि फेसबुकावर निरोप आले की लिहा, लिहा. त्यात अनेक लोक असे आहेत, ज्यांनी ब्लॉगाच्या एकाही लेखाला आयुष्यात एकदाही अभिप्राय दिलेला नाही. पण लेखनाचा आग्रह मात्र हक्काने करतात. म्हणजे अभिप्राय नाही द्यायचा आणि लिहा, लिहा, लिहा, लिहा करायचं. ही कमाल म्हणायची. असो.


आज सुरू करत असलेली लेखमाला ही वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. अशा स्वरूपाचे अनुभव ज्योतिषवाङ्मयात कोणी नमूद केल्याचे आमच्या वाचनात नाही. प्राचीन काळी ऋषिमुनींनी ग्रहांची अनेक अद्भुत फळे दिलेली आहेत. अतीशहाण्यांना वरवर पाहता त्यात फोलपणाही दिसत असेल, पण ही ज्योतिषतत्वे ऋषिंनी किती विचारपूर्वक दिली आहेत, आणि ती देतांना तर्कशास्त्राचा किती उत्तम उपयोग केला आहे, हे पाहिल्यास आनंदाने थक्क व्हायला होतं. 


एखादे ज्योतिषसूत्र अभ्यासतांना त्याच्या कारणमीमांसेचा शोध घेण्याची सवय आपल्या अंगी असावे लागते. " हॅऽऽऽ यात काय?" असे म्हणणार्‍यांना त्यातील ज्ञानाची अनुभूती आयुष्यात येणार नाही. ज्योतिषशास्त्र हे युनिव्हर्सल म्हणजे विश्वव्यापी आहे. त्याची अनुभूती जळी, स्थळी, काष्टी, पाषाणी येणारच. फक्त ती समजण्यासाठी नव्हे, समजून घेण्यासाठी पूर्वग्रहरहित आणि व्यासंगी दृष्टीकोण पाहिजे. तेवढी प्रगल्भता असेल तरच हे समजेल.


ऋषिमुनींनी ग्रहांची जी स्थानगत आणि भावेशगत फळे दिलेली आहेत, हा ज्योतिषशास्त्राचा प्रांत आमच्यासाठी फारच लोभसवाणा आहे. यात काय मजा आहे, ती नुसते सबलॉर्ड काढणार्‍यांना नाही कळणार. 


प्रत्येक माणूस हा एक नमुना आहे. आणि त्या नमुन्याचे विविध पैलू, त्याच्या व्यक्तीमत्वाचे विशेष गुण व अवगुण, त्याच्या सवयी, त्याच्या लकबी, त्याची विचारसरणी, त्याच्या प्रतिक्रियेची पद्धत, त्याचा दृष्टिकोण, त्याच्या आवडीनिवडी या त्याला लाभलेल्या ग्रहांच्या स्थितीनुसार ठरत असतात. 


 त्यामुळे स्थानगत फळे, भावेशगत फळे अभ्यासणे,  ग्रहांचे आणि राशींचे कारकत्व अभ्यासणे, त्यावर चिंतन करणे आणि त्याचा प्रत्यय त्याच्या पत्रिकेशी ताडून बघून घेणे, हा आत्यंतिक आनंददायी छंद आहे.


त्या ज्योतिषसूत्रांबद्दल पुढील काही लेखात विचार होईलच.


धन्यवाद आणि शुभेच्छा.
धोंडोपंत